Tot paniek in de directiekamers van V&D, Hema en de Bijenkorf zal het nog niet hebben geleid, maar toch...het bericht dat Marks & Spencer mogelijk terugkeert naar Nederland zal op zijn minst met grote interesse en nieuwsgierigheid zijn ontvangen. Eerder deze week meldde FEM dat de befaamde Britse warenhuisketen nadenkt over een rentree in Nederland.

FEM interviewde de Nederlandse toekomstige topman Marc Bolland van Marks & Spencer. Bolland, die tot 2006 in de raad van bestuur van Heineken zat en daarna de Britse retailmarkt leerde kennen als topman bij supermarktketen Morrisons, treedt in 2010 aan. Hij zegt te zijn aangetrokken tot Marks & Spencer door het krachtige retailmerk én, wellicht nog wel belangrijker, door de internationale ambities van de keten. Internationale ambities die de keten al eerder had en ook ten uitvoer bracht, maar die rond de eeuwwisseling noodgedwongen op een lager pitje zetten moest. Marks & Spencer trok zich grotendeels terug uit het buitenland (in 2001 werden ook de Marks & Spencer-vestigingen in Amsterdam en Den Haag opgedoekt) en focuste zich een tijdlang op de Britse thuismarkt. De kansen lijken nu echter weer te keren. `Op dit moment zijn de internationale ambities weer groot`, aldus Bolland in FEM.
Ambities die er volgens Bolland toe kunnen leiden dat de retailer weer naar Nederland terugkeert. `Dat is niet uit te sluiten. We zullen alle buitenlandse markten bekijken. Maar zoiets zal zeker niet gebeuren op basis van emotionele redenen, omdat ik een Nederlander ben.` Bovendien hamert Bolland er op dat er meer internationale groeimarkten zijn voor Marks & Spencer. `In het onlangs gepresenteerde langetermijnplan worden India, China en Oost-Europa genoemd als opties. Ook zit er groeipotentie in de thuismarkt en in online verkopen.`

Natuurlijk heeft Bolland helemaal gelijk wanneer hij zegt dat Nederland waarschijnlijk niet de grootste aandacht heeft van Marks & Spencer. Echt grote slagen zullen in andere markten en op andere terreinen wellicht beter en sneller geboekt kunnen worden. Maar laten we toch even vooruitblikken naar een eventuele rentree van de Britse retailgigant, want Bolland doet zulke uitspraken natuurlijk niet voor niets. Het is in ieder geval opvallend dat, áls Marks & Spencer weer naar ons land komt, de gedurende lange tijd oer-Hollandse warenhuisbranche snel internationale invloeden en belangen krijgt. Hema is immers al een paar jaar in de handen van de Britse investeerder Lion Capital en onlangs kwam V&D-topman Marc KcKeon in het nieuws toen hij vertelde V&D `binnen één tot drie jaar te willen verkopen.` De komst van Marks & Spencer zou de balans in de warenhuismarkt nogal naar de `internationale` kant doen doorslaan.

Opvallend op de Britse thuismarkt van Marks & Spencer is dat de formule A-merken weer een positie toebedeelt. De keten staat bekend om zijn assortiment van uitsluitend huismerken van hoog niveau. De komende maanden zullen de kleinere warenhuizen in Groot-Brittannië echter voorzien worden van zo`n 50 A-merkproducten, de grote warenhuizen gaan tot wel 400 A-merkproducten verkopen. Tests op dit gebied leidden tot positieve resultaten. De prijsstelling van de A-merken zal vergelijkbaar zijn met die van de grote supermarktketens. Voor een internationale doorbraak van de formule is een assortiment A-merken cruciaal. Over de grens is het huismerk immers relatief onbekend en is het merk Marks & Spencer niet zo sterk geladen als aan de overkant van de Noordzee.

Daarom hoeven de Nederlandse warenhuisketens voorlopig niet te vrezen voor de Engelse buur. In een qua positionering én qua vestigingsplaatslocaties (het vinden van winkellocaties van geschikt formaat in A1-winkelgebieden en de topwinkelcentra is, ondanks de crisis, nog steeds zeer lastig) behoorlijk volle Nederlandse warenhuismarkt zal het veel investeringen en een heel lange adem vergen om succesvol te penetreren. Ze zullen echter wel op hun hoede moeten zijn en uiterst scherp moeten blijven. Zeker lokaal, in de steden waar Marks & Spencer mogelijkerwijs vestigingen zal openen. Want een groot netwerk van warenhuizen landelijk uitrollen mag dan voorlopig toekomstmuziek zijn, lokaal kunnen de Britten wellicht wél een vuist maken.

Hans van Scheerdijk