Het is makkelijker om de blik een decennium vooruit te werpen dan een enkel jaar. In tien jaar kan er veel gebeuren, dus je kunt lekker ‘los’ gaan en je fantasie de vrije loop laten. Wordt de horizon echter tot één jaar verkort, dan gaat het om de finesses, om de details. Moeilijk. Desondanks een poging om de belangrijkste trends in de retail in 2010 alvast te voorspellen.

Hoe ziet 2010 er in retailland uit? Op verzoek van Second Sight heb ik die vraag voorgelegd aan een aantal retailkenners. Mensen met jarenlange ervaring in het wereldje. Met de baaierd aan antwoorden, visies en fraaie retailvergezichten die ik van hen terugkreeg, kun je een prachtig mozaïek leggen, maar een eenduidige retailvisie op 2010 destilleren uit die brij? Nee. Wel springen drie trends eruit.

1 Groei online shoppen
Hoewel de beweging natuurlijk al enige jaren geleden gaande is, lijkt de doorzettende groei van online shoppen dé trend van 2010 te worden. Waar de consumentenbestedingen als geheel flink onder druk staan, schrijven de webwinkels mooie zwarte cijfers. Webwinkelen begint zich echt in ons systeem te nestelen. Steeds meer mensen kopen online, en misschien nog wel belangrijker: steeds meer mensen kopen steeds méér online. De groei wordt op alle fronten geboekt: het aantal mensen dat online winkelt én de frequentie waarmee ze online winkelen nemen toe. Die beweging zal zich ook in 2010 (en daarna) voortzetten, waardoor webwinkelen een gewoonte gaat worden. En repeterend gedrag, dat is nu precies wat de retailer zoekt. Gemak is daarbij een van de sleutelwoorden. Bovendien zal het succes van online shoppen zijn eigen groei nog eens versnellen, als een selffulfilling prophecy. Of, zoals senior consultant Edward Buitelaar van Retail Management Center het stelt: “Elk aanbod creëert zijn eigen vraag. Kijk maar naar Mediamarkt, dat niet kon achterblijven en ook stappen zet op internet.” Daarnaast verwacht ik ook het nodige van spelers die on- en offline retail slim weten te combineren. Partijen als Coolblue en Megapool zijn daar lekker mee bezig en zullen een voorbeeld voor anderen zijn.

2 Crisis zet door
Genoeg over virtueel shoppen nu, even aandacht voor het echte werk. Ook in de fysieke winkelstraat zullen er volgend jaar interessante zaken te zien zijn. De economische crisis, waarvan de gevolgen ook volgend jaar absoluut merkbaar zullen zijn, zal zijn weerslag hebben op winkelstraten en retailvastgoed.
In de grote A1-winkelstraten zal er, voor de consument althans, niet zo heel veel veranderen. Hier zullen nog steeds de grote (internationale) ketens de boventoon voeren. Vooral de modeformules zullen hier nog sterk vertegenwoordigd zijn. Wat dat aangaat is er dus niets nieuws onder de zon. Waar de gevolgen voor de consument wel merkbaar zullen zijn, is in de aanloopstraten naar het centrum en in de minder aantrekkelijke wijkwinkelcentra. Hier zullen retailers het hoofd moeilijker boven water kunnen houden, met toenemende leegstand (en ook dalende huurprijzen) als gevolg.

3 Huismerken sterker
Van heel andere orde, maar zeker niet minder interessant is de steeds grotere rol die huismerken voor zichzelf zullen opeisen. Waar met name Albert Heijn de afgelopen jaren de successen op huismerkgebied aaneenreeg, bleven andere partijen vaak nog achter. Albert Heijn zal ook komend jaar blijven bouwen aan zijn blauwe huismerkdominantie (denk alleen al aan het nieuwe duurzame ‘Puur & Eerlijk’-label). De groei zit echter niet alleen in Zaandam en omstreken. Ook andere supermarkten zullen nu de cash cow van een goedlopend huismerkassortiment willen gaan melken en het huismerk vanuit de aanbodzijde stimuleren. De overname van Super de Boer door AH-uitdager Jumbo komt wat dat betreft op een uiterst interessant moment en zal leiden tot een veel groter aanbod van huismerkproducten. Daarnaast zal de groei van huismerken ook vanuit de vraagzijde gestimuleerd worden. De consument verlangt in deze economisch krappe tijden immers een steeds betere value-for-money propositie. (Het is niet voor niets dat een (non-food) formule als Action het zo lekker doet; fijn snuffelen en je laten verrassen en toch het gevoel hebben dat het niets kost. Knap gedaan!)

Uiteraard zullen er zich in 2010 (en daarna) nog veel meer trends en bewegingen, kansen en bedreigingen laten gelden. Duurzaam eten en consumeren (hoeveel Marqt-filialen komen er volgend jaar bij? Welke bioproducten lanceert Unilever nog? Gaat AH’s Puur & Eerlijk echt aanslaan?) is er daar één van. Of de toekomst van de kleine zelfstandige versspeciaalzaak (hoeveel toekomst is er nog voor de groenteboer?). Waaruit maar weer eens blijkt dat ik in het mooiste vakgebied ter wereld zit... in retail gebeurt altijd wat! Ook in 2010.

Hans van Scheerdijk (h.vanscheerdijk@rmc.nl) is consultant Retail Management Center en hoofdredacteur RetailActueel
Dit artikel is verschenen in de 17de uitgave van SECONDSIGHT December 2009